این مطالعه به منظور بررسی اثر سرعت پیشروی کمباین و عملکرد مزارع گندم بر میزان افت کمباین کاه کوب و تحلیل اقتصادی استفاده از این نوع کمباین ها، در شهرستان ازنا انجام شد. کمباین های مورد بررسی، مدل های جاندیر 1055 و 1165 بودند. آزمایش ها به صورت اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی و در سه تکرار انجام شدند که عملکرد مزارع گندم به عنوان عامل اصلی و دو تیمار مدل کمباین کاه کوب و سرعت پیشروی کمباین ها به صورت فاکتوریل در کرت‏های فرعی قرار گرفتند. ظرفیت کمباین و اختلاف درآمدهای حاصل از برداشت با کمباین کاه کوب و معمولی محاسبه گردید. نتایج نشان داد علاوه بر اثرات اصلی، اثر متقابل دوگانه و سه‏گانه تیمارها نیز بر صفات ریزش دماغه، افت های بدنه کمباین، انتهای کمباین، واحد کوبنده، واحد تمیزکننده، افت کل کمباین و افت کیفی کمباین کاه کوب معنا‏دار می باشد. افت کمباین کاه کوب به شدت متأثر از سرعت پیشروی و عملکرد مزارع (تغذیه) است. در مجموع، میزان افت کمباین کاه کوب حدود 2.22% بیش تر از کمباین معمولی به دست آمد که بیش ترین افت مربوط به افت انتهای کمباین کاه کوب بود. بررسی اقتصادی نشان داد که در مناطقی که دامپروری در کنار زراعت رواج دارد و کاه ارزش اقتصادی بالایی دارد، استفاده از کمباین کاه کوب اقتصادی تر از کمباین معمولی است.

شیر کنترل دبی یکی از سازه هایی است که بدون استفاده از تمهیدات الکترونیکی فقط با انجام برخی اقدامات مکانیکی می تواند برای تحویل آب به صورت حجمی در خطوط لوله مورد استفاده قرار گیرد. برای مدل سازی ریاضی شبکه های تحت فشار، شیرفلکه ها با مقادیر افت آنها (یا روند تغییرات افت) به برنامه ها معرفی می شوند. از این رو، اطلاع از روند تغییرات افت در هر نوع از شیرفلکه ها بسیار ضروری است. در تحقیق حاضر به برآورد ضریب افت انرژی در شیرهای کنترل دبی پرداخته شده است. برای این منظور، شیرهای کنترل برای دبی های طراحی 5 و 10 لیتر بر ثانیه ساخته شدند و عملکرد آنها به صورت آزمایشگاهی آزمون گردید. نتایج نشان داد که شیر کنترل دبی می تواند با دقت مطلوبی علی رغم تغییرات فشار، دبی تقریباً ثابتی را تحویل دهد. میزان افت انرژی ناشی از قسمت ورودی شیر کنترل دبی و کل سازه به صورت جداگانه مورد بررسی آزمایشگاهی قرار گرفت. با اندازه گیری ضریب افت انرژی در ورودی سازه و همچنین افت کل سازه مشاهده شد که در فشار های پایین، میزان ضریب افت انرژی در ورودی جریان تأثیر بسزایی در افت کل دارد. همچنین ملاحظه شد که با افزایش اختلاف فشار بین بالادست و پایین دست سازه، ضریب افت انرژی کل افزایش می یابد. به عبارت دیگر به لحاظ هیدرولیکی عامل اصلی ثابت ماندن دبی در شیرهای کنترل، تغییرات هوشمند افت متناسب با افزایش یا کاهش اختلاف فشار در خط انتقال است. در انتها با انجام آنالیز ابعادی روابطی تجربی برای محاسبه ضریب افت ارائه شد.

به منظور ارزیابی نقش تراکم و بیوماس سورگوم در توصیف افت عملکرد سویا آزمایشی در سال های 1381 و 1382 در مزرعه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز انجام گردید. آزمایش به صورت فاکتوریل، در قالب طرح پایه بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار پیاده شد. فاکتور اول شامل تراکم سویا در چهار سطح (تراکم های سویا) و فاکتور دوم شامل تراکم سورگوم در چهار سطح (سطوح تراکم) بود. الگوی کاشت به روش افزایشی بود. نتایج نشان داد که در هر دو سال آزمایش، با افزایش تراکم سورگوم، در تمامی تراکم های سویا، افت عملکرد سویا افزایش یافت. به طوری که با افزایش تراکم سورگوم از 4 بوته در متر مربع به 12 بوته در متر مربع، میانگین افت عملکرد در دو سال آزمایش از 30 درصد به 67 درصد رسید. افت عملکرد در سال دوم آزمایش در تمامی تراکم ها بیشتر از سال اول بود. از بین تراکم های سویا، تراکم های 20 و 50 بوته در متر مربع به ترتیب حداقل و حداکثر افت عملکرد را داشتند. افزایش بیوماس سورگوم نیز، افت عملکرد سویا را افزایش داد. به طوری که با افزایش بیوماس سورگوم از 400 به 1400 گرم در متر مربع، میانگین درصد افت عملکرد در دو سال آزمایش، از 28 درصد به 72 درصد افزایش یافت. مقایسه دو پارامتر تراکم و بیوماس علف هرز سورگوم در توصیف درصد افت عملکرد نشان داد که تراکم، پارامتر بهبودی نسبت به بیوماس، برای توصیف افت عملکرد سویا می باشد.

برداشت بیش از حد از منابع آب زیرزمینی در چند دهه اخیر منجر به اثرات جانبی منفی فراوانی شده است که یکی از پیامدهای آن کاهش رفاه کشاورزان است. در مطالعه حاضر، برای بررسی اثر افت سطح آب زیرزمینی بر رفاه کشاورزان، ابتدا تابع تولید گندم با استفاده از الگوی درجه دوم تعمیم یافته برآورد شد و سپس تولید نهایی هریک از نهاده ها و از جمله نهاده آب محاسبه گردید. در ادامه، با برآورد تابع هزینه استخراج، تابع رفاه ناشی از کاهش سطح آب محاسبه شد. در نهایت، با استفاده از قضیه پوش و مشتق گیری از تابع رفاه نسبت به سطح آب زیرزمینی، تغییرات رفاهی ناشی از افت سطح آب اندازه گیری شد. نتایج مطالعه حاضر نشان داد که به ازای یک متر کاهش سطح آب زیرزمینی در اثر برداشت های بی رویه، رفاه کشاورزان حدود 5/12 میلیون تومان کاهش می یابد و کل کاهش رفاه دشت ارزوئیه ناشی از کسری مخزن، رقم قابل توجه 9/12 میلیارد تومان است. همچنین رقم کاهش رفاه به ازای هر مترمکعب آب برابر با 97/20 تومان می باشد. با توجه به نتایج، دلیل کاهش رفاه کشاورزان، مصرف بیش از حد منابع آب زیرزمینی است بنابراین باید با سیاست هایی نظیر خاموشی اجباری موتورپمپ ها، کاهش سطح زیرکشت، تعیین الگوی کشت، فرهنگ سازی مصرف و افزایش مشارکت کشاورزان در مدیریت منابع زیرزمینی، از برداشت بیش از حد منابع آب زیرزمینی جلوگیری نمود.

به منظور تعیین بهترین شاخص پیش بینی افت عملکرد گندم در ابتدا و انتهای فصل رشد، برآورد مقدار و سهم هر یک از علف های هرز در تداخل با گندم، آزمایشی در سال زراعی 81-1380 در قائم شهر انجام شد. به این منظور قطعه زمینی به ابعاد 24×35 متر انتخاب گردید. در مساحت یاد شده چهار نوار به طول 35 متر و عرض هر نوار معادل بوم سمپاش (6 متر) انتخاب شد. سپس هر نوار به طور تصادفی به یکی از تیمارهای زیر اختصاص داده شد، عدم کنترل علف های هرز، کنترل برگ باریک ها، کنترل برگ پهن ها، و کنترل کامل علف های هرز با علف کش های مربوطه، هر نوار در جهت طولی نیز به دو بخش مساوی تقسیم شده که در بخش اول تراکم، سطح برگ و وزن خشک گندم و علف های هرز به تفکیک گونه ها در ابتدای فصل و در بخش دوم همین متغیرها در زمان برداشت اندازه گیری شدند. نتایج حاکی از آن بود که مناسب ترین شاخص جهت پیش بینی عملکرد گندم در ابتدای فصل رشد، سطح برگ نسبی گندم و سایر علف های هرز و در انتهای فصل رشد، وزن برگ می باشد. مدلی که برای بیان رقابت درون و برون گونه ای از آن استفاده شد بر اساس قانون عکس وزن دانه بوته گندم استوار بود. بررسی مدل یاد شده بر مبنای متغیرهای مستقل سطح برگ نسبی چهارگونه گندم (Triticum aestivum)، خونی واش (Phalaris sp.)، خاکشیر (Descurania Sophia) و سیزاب (Veronica persica) در ابتدای فصل رشد نشان داد که خونی واش نمی تواند سبب افزایش معنی دار رشد و عملکرد گندم گردد. در میان علف های هرز پهن برگ، خاکشیر بیشترین بازدارندگی را به خود اختصاص داد و سهم رقابت بین گونه ای برای کاهش عملکرد گندم نسبت به رقابت درون گونه ای گندم، بیشتر به دست آمد.

یکی از راهکارهای افزایش عملکرد گندم دیم استفاده از ارقام جدید و با پتانسیل بالا می باشد. به این منظور آزمایشی در سال زراعی 97-96 در شهرستان سقز در چارچوب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار انجام شد. ارقام جدید دربرگیرنده هما، باران، اوحدی، هشترود، آذر 2 و کراس آذر 2 (داری 1) بودند که با رقم سرداری مقایسه شدند. برآیندها نشان داد که رقم باران دارای بیشترین عملکرد دانه (2793 کیلوگرم در هکتار) و رقم سرداری دارای کمترین عملکرد دانه (1803 کیلوگرم در هکتار) بودند. بیشینه (33/37 گرم) و کمینه (67/32 گرم) وزن هزار دانه به ترتیب به ارقام هما و سرداری اختصاص یافت. بیشترین ارتفاع بوته به رقم کراس آذر (7/121 سانتی متر) و کمترین آن به رقم سرداری (67/96 سانتی متر) تعلق داشت. اگرچه اختلاف آماری معنی داری میان ارقام ازنظر تعداد دانه در سنبله وجود نداشت، بااین حال رقم هشترود دارای بیشترین تعداد دانه در سنبله (27 عدد) و رقم اوحدی دارای کمترین تعداد دانه در سنبله (عدد)23 عدد بود. ازنظر تعداد سنبله در مترمربع نیز، هشترود رقم برتر بود.